Grand Guilloche One | Benzinger x Alexander Shorokhoff
Er zijn horloges die u draagt om de tijd af te lezen, en horloges die u draagt om wat erin zit. De Grand Guilloche One hoort bij de tweede soort. Het is een samenwerking tussen Alexander Shorokhoff, bekend om zijn kleurrijke en eigenzinnige ontwerpen, en Jochen Benzinger, die al sinds 1978 in Pforzheim werkt en geldt als de toonaangevende specialist op het gebied van guillocheren in Duitsland. Het resultaat is de kunst van een ambachtsman, gevat in het ontwerp van een kunstenaar. Nu het ontwerp staat en de productie is begonnen, komt het mooiste deel van het verhaal tot leven: de manier waarop de wijzerplaat tot stand komt.
Wat is guillocheren?
Guillocheren is het met de hand snijden van fijne, zich herhalende patronen in metaal. De techniek komt voort uit het kunstdraaien, een ambacht dat tussen de zestiende en achttiende eeuw zo hoog aangeschreven stond dat zelfs keizers en vorsten het leerden. Daaruit ontstonden speciale guilloche-machines. Breguet gebruikte ze voor zijn herkenbare wijzerplaten, en de Russische hofjuwelier Fabergé bracht de techniek begin twintigste eeuw tot grote hoogte als ondergrond voor zijn emaillewerk.
Wie ooit een geguillocheerde wijzerplaat in het licht heeft gedraaid, weet waarom. De lijnen vangen het licht steeds anders op, waardoor het oppervlak lijkt te bewegen.
Twee machines, samen meer dan tweehonderd jaar oud
Voor de Grand Guilloche One werkt Jochen Benzinger met twee historische machines. Ze zijn volledig mechanisch en het enige elektrische onderdeel is de verlichting.
Het hoofdpatroon ontstaat op een rose engine van Augenstein uit Pforzheim, gebouwd rond 1900. Een taststift volgt een golvende schijf met 24 toppen en dalen en brengt die beweging over op de wijzerplaat. Benzinger begint aan de buitenrand en maakt bij elke nieuwe snede de cirkel iets kleiner, terwijl hij het patroon telkens een fractie verschuift. Juist door die kleine verschuiving ontstaat een moiré-effect: een glinsterend, bijna driedimensionaal effect dat verandert als u het horloge beweegt.
De twee gekleurde segmenten van de wijzerplaat worden bewerkt op een straight line engine van Gudel uit het Zwitserse Biel, gebouwd rond 1925. Deze machine snijdt geen cirkels, maar rechte en golvende lijnen die als een fijn weefsel naast het hoofdpatroon liggen.
Alles op gevoel
Een computer komt er niet aan te pas. Snelheid, druk, diepte en verschuiving bepaalt Benzinger volledig met de hand. Voordat hij kan beginnen, zet hij elk bronzen onderdeel vast in schellak die met een vlam is verwarmd. Als de schellak is afgekoeld, zit het werkstuk muurvast. Na het snijden wordt de schellak voorzichtig verwarmd om het onderdeel los te maken en grondig te reinigen. Pas dan kan de volgende stap beginnen.
Kleur als handtekening
Die volgende stap is kleur, en daarin herkent u Shorokhoff direct. De basis van de wijzerplaat wordt in een elektrolytisch bad gerhodineerd. Daarbij komt er een flinterdunne metaallaag op die de kleur verandert en de fijnste groeven van het guilloché volgt. Andere delen worden bedekt met een transparante lak in blauw en geel. Het resultaat is een samenspel van kleur, licht en schaduw waarin het handwerk nog sterker naar voren komt.
Waarom Shorokhoff dit doet
Voor Alexander Shorokhoff is een horloge meer dan een instrument. Zijn ontwerpen staan bekend om hun uitgesproken vormen en kleuren, maar onder die expressieve buitenkant ligt altijd een basis van traditioneel handwerk. In Jochen Benzinger vond hij een ambachtsman die net zo compromisloos werkt als hij zelf. Allebei willen ze oude ambachten niet alleen bewaren, maar ook opnieuw laten spreken in een eigen, herkenbare vormtaal. De kunstenaar geeft de vorm, de ambachtsman geeft er diepte aan. Het ontwerp van de Grand Guilloche One is daarom geen decoratie boven op het vakmanschap. Het is een uitnodiging om het vakmanschap te zien.
Een stuk levende ambachtsgeschiedenis
Voordat er van een stuk brons een wijzerplaat is geworden, zijn er talloze handelingen en uren handwerk aan voorafgegaan, op machines die al meer dan een eeuw meegaan. Dat maakt de Grand Guilloche One uniek. Er verschijnen dertig exemplaren, elk met de hand gesneden, gekleurd en afgewerkt. Wie er een draagt, draagt een stukje ambachtsgeschiedenis om de pols.
Vakmanschap herkent u van dichtbij
Bij Nellissen geloven we dat u een horloge als dit niet van een scherm moet beoordelen. Guilloché-werk moet u in uw hand draaien en in het licht bekijken. Onze specialisten laten u graag zien wat de collectie van Alexander Shorokhoff zo bijzonder maakt en vertellen u meer over het werk achter de wijzerplaat. Kom langs in de winkel en bekijk het van dichtbij.
Ervaar de Grand Guilloche One bij Nellissen
Nummer 1 en 11 van de in totaal 30 exemplaren komen naar Nellissen. Naar verwachting is de Grand Guilloche One rond december bij ons te bewonderen. Zodra het horloge er is, laten wij u dat weten. Tot die tijd bent u van harte welkom om de andere horloges uit de collectie van Alexander Shorokhoff te bekijken.
